Εισαγωγικό μέρος

Η αρχική εκπαίδευση ενός καθηγητή ομαδικών προγραμμάτων άσκησης έχει ως στόχο να φέρει τον υποψήφιο μελλοντικό καθηγητή/προπονητή σε επαφή με τις βασικές έννοιες που σχετίζονται με την προπόνηση υγιούς πληθυσμού μέσα σε μία τάξη γυμναστηρίου. Ο νέος – από άποψη εμπειρίας – instructorπροβλέπεται να έρθει σε επαφή πρώτα με άτομα αρχάρια και υγιή και αποκτώντας εμπειρία κι επιπλέον γνώσεις έπειτα, μέσω περαιτέρω εκπαίδευσης, θα επεκτείνει την εργασία του σε πιο προχωρημένους ασκούμενους ή/και ειδικές πληθυσμιακές ομάδες, εάν κι εφόσον το επιθυμεί. Αυτό ισχύει σε ένα θεωρητικά ιδανικό πλαίσιο λειτουργίαςκαι αναφοράς. Στην πράξη, όμως, γρήγορα γίνεται αντιληπτό πως η πλειοψηφία των ασκούμενων που θα μπουν στην αίθουσα των ομαδικών προγραμμάτων άσκησης, έχουν θέματα υγείας που αφενός θα τους δυσκολέψουν να εκτελέσουν όλο το πρόγραμμα όπως τους το επιδεικνύει ο instructor, αφετέρου θα υποβάλλουν ερωτήματα που συχνά θα απαιτούν άμεση απάντηση και εύκολες λύσεις. Θέμα υγείας μπορεί να θεωρηθεί οτιδήποτε μπορεί να παρεκκλίνει από αυτό που θεωρείται μέσο φυσιολογικό και ταυτίζεται με τη φυσιολογική λειτουργία όλων των συστημάτων του οργανισμού. Ακόμα και ο αναφερόμενος αδιευκρίνιστος και ανεξέταστος πόνος στο γόνατο ή τη μέση πρέπει να αξιολογηθεί στην αίθουσα από τον καθηγητή ως θέμα υγείας για λόγους ασφάλειας. Ο ρόλος του καθηγητή ομαδικών προγραμμάτων σε ένα γυμναστήριο δεν είναι σε καμία περίπτωση η διάγνωση ή η αξιολόγηση της κατάστασης υγείας του ασκούμενου. Μέσα στις αρμοδιότητές του, όμως, είναι η εκτίμηση των όσων αναφέρει ο ασκούμενος, μαζί με την εικόνα του (όπως για παράδειγμα χρώμα προσώπου, αναπνευστική λειτουργία, ενδεχόμενοι μορφασμοί στο πρόσωπου που μπορεί να καταδεικνύουν πόνο, λανθασμένη τεχνική και παρεκκλίσεις από την ορθή στάση σώματος) και το δελτίο υγείας που οφείλει να έχει φέρει υπογεγραμμένο από ιατρό. Οτιδήποτε παρεκκλίνει από την παραπάνω οδηγία και σειρά αφήνει εκτεθειμένο τον καθηγητή σε οτιδήποτε ενδέχεται να συμβεί στο μάθημά του. Η πλειοψηφία των ασκούμενων θα παραπονεθούν για πόνο στη Σπονδυλική Στήλη (με τον αυχένα και τη μέση να υπερέχουν σε συχνότητα εμφάνισης), τα γόνατα, τον ώμο και τον καρπό. Η μέση(ή οσφύς ή οσφυϊκή μοίρα της Σπονδυλικής Στήλης) είναι η περιοχή του σώματος που αναφέρεται ως πάσχουσα από τους περισσότερους ασκούμενους. Στις ΗΠΑ τα έξοδα για την αντιμετώπιση πόνων στη μέση είναι τριπλάσια από τα έξοδα για την αντιμετώπιση του καρκίνου όλων των μορφών. Ο πόνος της μέσης ή αλλιώς οσφυαλγία (άλγος = πόνος, οσφύς = μέση)^[1]είναι ο δεύτερος σε συχνότητα που οδηγεί σε υψηλή επισκεψιμότητα στους γιατρούς, μετά τη γρίπη. Έρευνες δείχνουν ότι 8 στους 10 ανθρώπους θα πονέσουν από πρόβλημα στη μέση τους τουλάχιστον μία φορά στη ζωή τους. Στην Αμερική είναι η δεύτερη αιτία που εισάγεται κανείς στο χειρουργείο, γι' αυτό και το έχουν χαρακτηρίσει στο παρελθόν ως «το πρόβλημα των 50 δισεκατομμυρίων δολαρίων». Στην Ευρώπη το 30% περίπου των εργαζόμενων αναφέρουν ότι πάσχουν από οσφυαλγία κατά τη διάρκεια της εργασίας τους. Αντίθετα με τις ΗΠΑ, όπου μόνο το 1% των ασθενών που έχουν πρόβλημα στη μέση καταλήγουν στο χειρουργείο, στην Ευρώπη το αντίστοιχο ποσοστό ανέρχεται στο 16%, γεγονός που αφήνει πολλά ερωτηματικά τόσο για την ύπαρξη και την αποτελεσματικότητα της πρόληψης και συντηρητικής αποκατάστασης της οσφυαλγίας, όσο και για την άναρχη και αλόγιστη πολλές φορές χρήση της επιλογής της χειρουργικής αποκατάστασης. Σημαντικό ρόλο, επίσης, παίζει η διαφορετική ασφαλιστική μέριμνα και το γενικότερο σύστημα κοινωνικής πρόνοιας σε Ευρώπη και ΗΠΑ. Και τα παραπάνω αφορούν μόνο την περίπτωση της μέσης, ή αλλιώς της Οσφυϊκής Μοίρας της Σπονδυλικής Στήλης (ΟΜΣΣ), γεγονός που καταδεικνύει το μέγεθος του προβλήματος, την έκταση της ύπαρξης μυοσκελετικών προβλημάτων υγείας στο γενικό πληθυσμό και τη σημαντικότητα περαιτέρω μελέτης και εξειδίκευσης από τον καθηγητή ομαδικών προγραμμάτων άσκησης. Το ζήτημα γιγαντώνεται σε προπονητές/instructors που ασχολούνται με προγράμματα μυϊκής ενδυνάμωσης, καθώς οφείλουν πολύ συχνά να τροποποιούν τις παραμέτρους της άσκησης και τις ίδιες τις ασκήσεις ανά περίπτωση προβλήματος. ^[1]Οσφυαλγία: Ο όρος χαρακτηρίζει το σύμπτωμα και δεν αποτελεί κλινική διάγνωση. Εκφράζει τον πόνο (άλγος) στη μέση (οσφύ ή οσφυϊκή μοίρα). Το 80% περίπου του γενικού πληθυσμού θα βιώσει για τουλάχιστον μία φορά στη ζωή του ένα οξύ κρούσμα οσφυαλγίας.